عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )
261
منازل السائرين ( فارسى )
تلمسانى در ادامه مىفرمايد : « قول خواجه ( و يتدارك كل فائت ) ، يعنى كوشش وافرى مىنمايد تا آنچه به واسطهء آلودگى به كثرت ، از دست داده از اين رجس پاك نمايد ، تا آنجا كه گويى هيچ چيزى از دست نرفته . كسى كه اين امكان برايش پيش بيايد اگر به حال اين گروه نظر كند ، حال آنها را استمرار در حضور مىيابد ، چراكه اين قوم اهل ديدن عمل خويش نيستند بلكه آنها پاكند از اين عيب بالاخص در درجهء صدق و اگر صدق در نزد كسى باشد او اهل عبادت است . » نشانهء صدق ادعاى خداخواهى اين است كه سالك در تلاش برآيد تا آنچه در وجودش با حقيقت يگانهء هستى در تضاد است زايل كند ، تا آنجا كه به تولد دوبارهاى برسد و پاكى نفسش را به همان صورت كه از آغاز در اختيار داشته بازيابد و اين حقيقت توبه است . حضرت عيسى عليه السّلام مىفرمايد : « به ملكوت آسمان و زمين دست نمىيابد مگر كسى كه دو بار متولد شود . » اين تولد دوباره كليد گشودن درهاى آسمان و زمين است . كسى كه به چنين موفقيتى نائل آيد ، قدر آن را به درستى مىشناسد لذا هرگز از وحدت غفلت نكرهد و متوجه كثرت نمىگردد به اين دليل حضورش مداوم است ، به همين دليل حتى به عمل خويش نيز نمىنگرد و آن را در پيشگاه الهى چيزى به حساب نمىآورد . آنچه كه تا اين مقام در ارتباط با صدق بيان كرديم ، اين حقيقت روشن مىگردد كه صدق مستلزم عمل است و شخص صادق شخصى است كه در عمل براساس اعتقاداتش از هيچ كوششى دريغ نمىورزد ، لذا آنكس كه در خداخواهى صادق است براى اثبات صداقتش در عبادت مىكوشد و اهل عبادت مىباشد . تلمسانى در ادامه مىفرمايد : « قول خواجه ( و يعمر كل خراب ) ، يعنى قلب صادق با انس به خدا به عمران و آبادى مىرسد ، چرا كه قلب وقتى از انس با خدا خالى گردد خراب مىشود » . لذا حضرت على عليه السّلام مىفرمايند : الصدق صلاح كل شىء و الكذب فساد كل شىء . صدق سبب صلاح و درستى هرچيز است و دروغ عامل فساد هرچيز است . براين اساس صدق عامل دوام و صلاح هرچيز است و كذب عامل فساد و تباهى هر